Kürt Sorununun Kökeni ve Kürtlerin Durumu:


 Kürt Sorununun Kökeni ve Kürtlerin Durumu:
        Bu konuda, köşemde birden fazla yazı yazmayı düşünüyorum.
       Öncelikle bu günkü yazımda Kürtlerin kökenleri hakkında tarihçilerin ortaya koyduğu tespitleri sizlerle paylaşacağım.
        Dönemsel olarak ortaya çıkan isyanlar ve bu isyanların kimlerin destekleri ile çıkartıldığını ve hangi amaca ulaşmak için yapıldığını anlatmaya çalışacağım.
        Asıl üzerinde duracağım konu ise şu anda yaşadığımız terör olaylarıdır.
       Bu olayların ülkemize verdiği zararları ve neden ve hangi amaç için yapıldığını siz değerli okuyucularımla paylaşacağım.
 
KÜRTLER
 
       Kürtlerin kökeni hakkında ortaya atılan iddialardan birisi de Kürtlerin Turani bir Türk boyu oldukları İskitlerin baskısı sonucu bu günkü bölgeye geldiklerini ve İran etkisinde benliklerini kaybettiklerini ve dillerinin değiştiğini ifade edilmektedir.
       Coğrafya ve Kültür:
      Kürtlerin yaşadığı coğrafya kabaca bu günkü Türkiye’nin güney doğusunu ve Doğu Anadolu Bölgesindeki Hakkari, Siirt, Van, Bitlis, Muş, Bingöl, Ağrı, Tunceli, ve Diyarbakır yörelerini kapsar. Türkiye’nin yanı sıra Kuzey Irak’ ta ve İran’ın doğusunda da Kürtler yaşamaktadır.
        Doğuştan itibaren doğaya karşı verdikleri mücadele ve geleneksel Yörük kültürüne benzer bir kültür içinde yaşamışlardır. İçinde yaşadıkları, hayvanlarını besledikleri coğrafyayı, gizli yolları, geçitleri, mağaraları çok iyi bilirler. Yoksullukları ve içinde bulundukları zorunlu koşullar   onların kolayca şeyhler ve aşiret reislerinin otoritesi altına girmeye zorlamıştır. Bu insanların tarafından kandırılmışla zaman zaman da isyanlara sürüklenmişlerdir.
       Tarihsel kökenlerine baktığımızda tarihte Kürt adıyla hiçbir devletinin hüküm sürmediğini görmekteyiz.
        Dil olarak çeşitli lehçelerden oluşan İran dili, Farsça ile aynı dil grubuna mensup Türkçe ve Arapça’dan da yoğun olarak etkilenmiş kırma bir dile sahiptirler. Bir alfabeleri olmadığı da belirtilmektedir.
 
Çaldıran savaşı sonrasında İdris-i Bitlisi’nin girişimleri ile Yavuz Sultan Selim ile 23 Kürt beyliği arasında bir anlaşma imzalanır. Yoğun çabaları sonucunda birçok aşiret Osmanlı egemenliğini tanır.
 
 
KÜRT SORUNU
 
       Kürt sorunu Osmanlı' nın son dönemlerinden itibaren ciddi bir boyut kazanmıştır. Anadolu’nun bakımsız kalması ve yerel beylerin, Kürt aşiret liderlerinin vergiden kaçmak ve askerlik yükümlülüklerini yapmamak için zaman zaman isyan ettiğini görmekteyiz.
        İkinci Abdulhamid döneminde ayrılıkçı Ermenilere karşı Kürt halkını korumak amacıyla Kürt aşiretleri tarafından Hamidiye Alayları kurulmuştur. Bu ayrıcalıklı Kürt aşiret reisleri daha kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin otoritesini kabul etmek istememişlerdir.
        Birinci Dünya savaşı sonrası oluşan boşluk ve bazı Kürt aydınlarca ortaya atılan bağımsız Kürdistan fikri ve milliyetçiler hareketler halkı daha doğrusu çıkarları zarar gören belli bir kesimi ve onlara bağlı kişileri isyana teşvik etmiştir. Milliyetçilik fikri esasen mağdur ve yoksul Kürt halkı arasında yeterince kabul görmemiştir.
       Bu yüzden isyanlarda daha çok din sömürüsü yapılarak halk kışkırtılmıştır. Saltanatının kaldırılması ve 1924 yılı inkılaplarıyla ortaya çıkan tepkiler şeyhler ve bir takım dini kullanan çıkarcı insanlar tarafından farklı yönlere çekilmiş ve isyanların temel dayanağı olmuştur. 
       Kürt isyanları iddia edildiği gibi halkın özgürlük mücadelesi değildir. Tarih boyunca yapılmış Kürt isyanlarına bakılınca görülür ki, nedenler arasında aşiretler, yerel yöneticiler, aşiret reisleri arası mevki ve çıkar mücadelesi vardır. Yine aşiretlerin, köylüye ağa, şeyh olarak veya ağa-şeyh olarak hükmeden, vergi toplayan aşiret reislerinin, ortaçağın bağımsız derebeylikleri gibi bağımsız olmak amacıyla ve merkezi idareye vergi vermemek için devlete başkaldırıları vardır.
       Devlet gözetiminin artmasını ve dolayısıyla kendi güçlerinin azalmasını istemeyen yerel ağalar altyapıya karşı çıkmış köprü, yol yapımını, bölgenin gelişmesini engellemişlerdir.
     Yani, isyanların nedeni uluslaşma veya geri bırakılmışlığa tepki değil, beylerin otonomi çabasıdır.İsyan veya kalkışmaların hiç biri, ezilen halk tarafından aşiret reislerine, toprak ağalarına veya şeyhlerine karşı değildir. (Bugün, bir de ağa-şeyhlere eklenen PKK'nın güdümüne girmiş gibi gözüken hatırı sayılır sayıda insan vardır. PKK terörü de, hem yüz milyarlarca doların terörle mücadeleye harcanmasına, yarattığı güvenliksiz ortam ve yıkıcı faaliyetleri nedeniyle bölgenin gelişmesine, yatırımların yapılmasına engel olduğu gibi, var olanların zarar görmesine, tarıma, hayvancılığa büyük zarar vermiştir. )
 
TARİHTEKİ KÜRT İSYANLARI
 
A.OSMANLI DÖNEMİNDEKİ İSYANLAR:
 
1.Babanzade Abdurrahman Paşa  isyanı (1806- Musul)
2.Babanzade Ahmet Paşa isyanı (1812 – Musul)
3.Zaza’ların isyanı (1820)
4.Yezidilerin isyanı (1830- Hakkari)
5.Şerefhan isyanı (1831- Bitlis)
6.Bedirhan isyanı (1835- Botan)
7.Garzan isyanı (1839- Diyarbakır)
8.Ubeydullah İsyanı (1881- Hakkari)
9.Bedirhan Osman Paşa ve kardeşi Hüseyin Paşa isyanı (1872-Mardin-Cizre)
10.Bedirhan Emin Ali isyanı (1889- Erzincan)
11.Bedirhaniler ve Halil Rema isyanı (1912-Mardin)
12.Şeyh Selim Şehabettin ve Ali isyanı (1912- Bitlis)
13.Koşgari isyanı (1920- Koşgiri)
 
B.CUMHURİYET DÖNEMİ AYAKLANMALARI:
 
1.Nasturi isyanı (1924- Hakkari)
2.Jilyan isyanı (1926- Siirt)
3.Şeyh Sait isyanı (1925- Bingöl-Muş-Diyarbakır)
4.Seit Taha ve Seit Abdullah isyanı (1925-Şemdinli)
5.Reşkotan ve Reman isyanı (1925- Diyarbakır)
6.Eruh’lu Yakup Ağa ve oğulları (1926-Pervani)
7.Güyan isyanı (1926-Siirt)
8.Haco isyanı (1926- Nusaybin)
9.I. Ağrı isyanı (1926)
10.Koçuşağı isyanı (1926- Silvan)
11.Hakkari- Beytüşşebab isyanı (1926)
12.Mutki isyanı (1927- Bitlis)
13.II. Ağrı isyanı
14.Biçar harekatı (1927- Silvan)
15.Zilanlı Resul Ağa isyanı (1929- Eruh)
16.Zeylan isyanı (1930- Van)
17.Tutaklı Ali Can isyanı (1930- Tutak-Bulanık-Hınıs)
18.Oramar isyanı (1930- Van)
19.III. Ağrı harekatı (1930)
20.Buban aşireti isyanı (1934- Bitlis)
21.Abdurrahman isyanı (1935-Siirt)
22.Abdulkuddüs isyanı (1935-Siirt)
23.Sason isyanı (1935-Siirt)
24.Dersim isyanı (1937-Tunceli)
25.PKK terörü (1984-    )
 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
14Ekm

Dolar Bahane, Zamlar Şahane

07Ekm

Gecen Hafta Öne Çıkanlar

30Eyl

Lojman Saltanatı ve İsrafı

23Eyl

Fuara dair

18Eyl

Şiddet Her Yerde

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.