BİR DEĞERLENDİRME YAPALIM!


 BİR DEĞERLENDİRME YAPALIM!

                                                             Bedrettin KELEŞTİMUR

2015 yılının Kasım ayında,

“yerel basınımızla” ilgili gözlemimiz şudur;

Basın İlan Kurumu marifetiyle,

Daha profesyonel bir gazete anlayışı getirilmek isteniyor.

O anlayışı sağlıklı bir şekilde okuyabilmemiz,

Ve de kavrayabilmemi için,

“Basın tarihini…”

“Batı dünyası ile karşılaştırmalı” olarak iyi bilmeliyiz.

Bizde,  “matbaanın”  gelişinde,

İlk gazete,  “Takvimi Vakayi’nin”  yayınlanmasında,

Altını çiziyorum,  “devlet” öncü olmuştur.

Batı da,  “özel müteşebbis” plandadır.

Haber Ajanslarında da, durum farklı değildir.

Günümüze gelindiğinde, yerel basına”

Kimler çekidüzen vermeye çalışıyor?

Maalesef,  “gazete sahiplerimiz!” değil.

Orada da, ilk adımı atan ‘devlettir’

Katılır veya katılmazsınız,

Asırlardır değişmeyen “bir zihniyet!”

***                       ***

BATI DA MODERN BASIN!

18. yy Batı da,  “modern basın dönemi” olarak isimlenir.

Bu dönemin öncülüğünü, İngiltere yapar.

Sansüre karşı ilk mücadeleyi veren,

Ve başarı sağlayan, “John Loche”dir.

İlk günlük gazetede, 1702 tarihinde,

İngiltere’de yayınlanan, “The Daily Courant”dır.

Bizlerde henüz,  Gazetenin “G”si bilinmezken;

İngiltere’de, 1777 yılında gazetelerin;

Toplam Baskı Sayısı,  “on bir milyon”

Bu asırda,  “insan hakları” “hukuk devleti”

Ve “Demokrasi” kavramları yerleşir.

Avrupa, 18. Yy’lardan itibaren kendilerini,

“21. Asra” hazırlamaktadır.

Demokratik Kültür dedik,

“gündelik gazeteler”

“Muhalefet gazeteciliğinin kurulması”

“Gazetelere ilanın girmesi”

“Edebi gazeteciliği başlaması”

“1700-1800’lü yılların” basın mücadelesidir.

O mücadelenin içerisinde;

Dört önemli isim anılır;

“Daniel Defoe,  Joseph Addison, Jonathan Swift, Richard Steele”

Bu isimler tıpkı bizlerde basının öncüleri,

“Agâh Efendi, Şinasi, Ahmet Vefik Paşa, Namık Kemal’i” hatırlatır.

İngiliz basınının öncü isimlerinden, Daniel Defoe;

Bizim basınımızın “yazı makinesi”  Ahmet Mithat Efendi’ye benzetirim.

****                                    ***

Bizde, ilk fikir gazetesi, “Tercüman-ı Ahval”

Türk Basın Tarihi bu gazete ile başlar (21 Ekim 1860)

Bizde basınla ilgili ilk yasaklar (1858)

İlk Basın Tüzüğü (1868) yıllarında yayınlanır.

Asıl önemli olan konumuz,

“Yerel Gazetelerin Gelişmesi”

“1860 tarihinde Vilayet Matbaalarının Kurulmasıyladır…”

Anadolu’da,  “yerel sektörün gelişmesi” bu tarihi izleyecektir.

Özellikle de, “yerel basın” Milli Mücadele’de önemli roller üstlenecektir.

Ve öyle ki ismi, “gazi basını” olarak da anılacaktır.

Yerel Basının gelişmesi için, “devletin öncülüğünde”

“25 Mayıs 1935 tarihinde, Basın Kongresi” yapılacaktır.

Her yıl yapılması planlanan bu kongrelerin ikincisi ancak,

“41 yıl sonra 1976 tarihinde…” gerçekleşecektir.

Üçüncüsü henüz yapılmış değil!

***                       ***

AVRUPA’DA YEREL BASIN ÇOK GÜÇLÜ!

“Yerel Basınla” demokratik kültür ilk akla gelir.

“Yerel Basınla”  bir aydın hareketi akla gelir

Şehirlerin kalkınmasında,  “yerel basınların rolü” çok önemlidir.

“Ortak bir akıl” ve “kanaatin oluşmasına” hizmet eder.

Şehirleri, “fikren, zihnen daha diri, daha canlı”  tutar.

Gelişmiş ülkelerde, “yerel basın” Ulusal Basından daha güçlüdür!

Mesela bir örnek verelim, Almanya’dan;

“280 bin nüfuslu Augsburg Şehrinde yayınlanan,

Augsburger Gazetesinin baskı sayısı, 260 binlerde…”

Merkez Nüfusu 370 bin olan  Zürih şehrinde yayınlanan,

“Blick am Abend gazetesinin günlük tirajı, 208 binlerdedir”

Avusturya’nın önemli şehirlerinden 150 bin nüfuslu,

“Salzburg’da yayınlanan Salzburger Nachrichten gazetesinin,

Günlük tirajı, 98 bin civarında…”

Elazığ şehrimizde olsun, diğer şehirlerimizde olsun;

“Yerel Basının durumu…” hepimizin malumu!

Bizim buradaki en büyük arzumuz veya çabamız;

Yerel Basınımızda,  “hedefleri” nasıl büyültebiliriz?

Profesyonel anlayışı nasıl getirebiliriz?

Kâğıdı, önce biz Avrupa’ya götürdük…

Avrupa, bizden 500 yıl sonra kağıdı kullanmaya başladı!

Matbaayı da, biz Avrupa’ya götürdük…

Uygur Türkleri,  9. Asır’da matbaayı kullanmışlardı.

20. ve 21. Asra geldiğimizde maalesef üzülerek ifade edeyim;

“Kalemi ve bilgiyi Avrupa’dan almaya başladık!”

Kızalım veya kızmayalım…

Ağrımıza gitsin veya gitmesin!

Kıyas kabul etmeyecek bir fark görüyoruz.

“Nitelikli bir nüfus” kavramını,

“Aydınlanma hareketini”

Ancak ve ancak,  “güçlü bir yerel basınla” gerçekleştirebiliriz.

Sivil ve resmi bütün gözlerin bunu görebilmelidir.

Bu ülkede, “sosyal değişimi” ancak böyle gerçekleştirebiliriz.

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
21Eyl

Doğal mı hormonlu mu?

20Eyl
19Eyl

Ağın’da Buluşalım

18Eyl

Şiirlerimden Bir Demet

17Eyl

Tarih Kavramı

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.