CUMHURİYETİ ANLAMAK!


Cumhuriyetin ilanının 91. yılındayız…

Cumhuriyetle birlikte birçok kavramları birlikte kullanırız.

Bunlar arasında,  

‘Demokrasi, İnsan Hakları, Hukuk Devleti’ sayılabilir!

Tarihte,  “Batı Medeniyetinden” söz ederken,

Türk ve İslam Âleminin, bu medeniyete olan etkilerine de vurgu yaparız!

Kültürler, sürekli birbirlerini etkilemişlerdir.

17. yy’lara kadar,  ‘etkin güç’ Osmanlıdır!

17. yy’dan sonra giderek dengeler değişmeye başlamıştır.

Etkin Güç, “Akdeniz’den, Adriyatik’e kaymıştır!”

Osmanlı’da, 18. yy’dan itibaren ‘yenileşme hareketi’ başlar!

Osmanlı’da, ‘yenileşme hareketini’ etkileyen unsurlar nelerdir?

Bu  yy’da batıda başlayan, “Aydınlanma” çağıdır!

Aydınlanma Çağının ilkelerinde neler vardır?

“Akıl, Deney ve pozitif düşünde…”

***                 ***

19. yy’a geldiğimizde, artık Osmanlı’da,

“Yenileşme Harekâtına…” başlayacaktır!

Aydınlanma Çağı,  temel ilkelerini, ‘Rönesans’dan almıştır.

1777 tarihinde İngiltere’de yayınlanan,

Toplam Gazete Baskı Sayısı, “On bir milyon” civarındadır.

İngiltere’de başlayan sonrasında bütün Avrupa ülkelerine yayılan,

“Aydınlanma Çağı” Osmanlı’yı da etkileyecektir. 

Osmanlı’da o değişimin mimarı, 2. Mahmut’tur.

11. Mahmut  döneminde, kurulu sistem ilk defa modernize edilir!

Tanzimat Fermanının yayınlanması, kanaatimce;

“Türk’ün Rönesans’ıdır”

Bizlerde, ilk defa 1831 tarihinde, “Takvim-i Vakayı”

2. Mahmut’un himayelerinde yayınlanır!

Bu tarihten itibaren, “yayınlar’  ve yayıncılık’ canlanmışİ

İstanbul’da yayınlanan birçok gazete;

Edebi ve fikir hareketlerinin mahfili olmuştur.

Bu dönemden itibaren de, ‘kitap sayısı’ giderek artmıştır.

Demokratik Kültürün ülkemizde, ‘geliştiği’ yıllardır!

***                 ***

Tanzimat (1839) ve Islahat (1856) fermanlarıyla başlayan;

Yenileşme Hareketi, ‘yeni Türkiye’nin yapılanmasında,

Önemli bir restorasyon /veya modernizasyon çalışmasıdır!

Toplumun dönüşüm sürecinde,  ‘aydınların’ önemli rolleri olmuştur.

1800’lü yıllar, bu toplumun  ‘büyük acılarla birlikte’

Demokratik sürece kendisini hazırlamasıdır.

Bitmek bilmeyen savaşlar,

Çok acı yenilgiler ve kayıplar,

Sessiz çığlıkların Balkanlardan, Kafkaslardan Anadolu’ya göçleri,

İmparatorluktan Milli Devlete geçiş süreci…

Bu milletin, bütün vatan sathında topyekûn verdiği,

İstiklal Mücadelesi…

Biz bu Cumhuriyeti, “Kan ve irfanla kurduk…”

Bir milletin, ‘esaretin zincirlerini kırdığı…’

Hürriyeti, ‘varlık sebebi’ olarak bildiği;

Bir dönemin başlangıcıdır!

***                 ***

Cumhuriyeti anlamak,

Onu, ‘yaşamakla’ olur!

Ecdat bizlere büyük bir nimeti,

Şu vatan coğrafyasını, ‘kanlarıyla yoğurarak’ bırakıyor!

O nimetin, ‘külfetini…’ bileceğiz!

O kavramların ‘kutsiyetine…’ inanarak bileceğiz!

İnancımız bizlere emrediyor ve diyor ki,

“Bölünmeyin, devlet kudretiniz elinizden gider…”

Allah’ım, ne büyük bir nimettir,

“Devletli olmak…”

Allah’ım, ne büyük bir nimettir,

“Milletli olmak…”

Şu vatan coğrafyasında,

“Hürriyeti soluklamak…”

Ve ne büyük bir nimettir,

Ülkeyi, “Birlikte ve beraber” yönetmek!

“Birlikte ve beraber” karar vermek!

Cumhuriyet, bu milletin ‘hamurunda’ mayasında var!

İnancımız, ‘her türlü köleliği’ reddediyor!

İnsan, ‘hürdür…’ diyor!

O’nun, ‘varlığı mukaddestir’ diyor!

Cumhuriyet, ‘insan merkezli’ olduğu için güzel…

Cumhuriyet, ‘insanı yücelttiği’ için güzel…

Ecdat ne güzel söz etmiş;

“Bir olmak, diri olmak, iri olmak…”

Cumhuriyet, bu milletin ‘irfan tarihidir’

Birlikte, ‘büyük ufuklara yürüme’ inancıdır!

 

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
25Eyl

Dil Bayramı

24Eyl

'Orcik şenliği'

23Eyl

Şiirde hikmet var!

21Eyl

Doğal mı hormonlu mu?

20Eyl
  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.