KÂĞIT VE GELİŞMİŞLİK!


Ülkelerin ve hatta coğrafyaların,

İki önemli gelişmişlik parametresi vardır;

“Kişi başına düşen kâğıt tüketimi…”

“Kişi başına düşen elektrik tüketimi…”

Kâğıdın ilk kullanımı, “Uzakdoğu” ülkeleridir!

M.S. 100 yılına kadar gider…

Tarihi İpek Yolu;

Bu yol, ‘kültürleri buluşturan’ bir yol!

Ticari hayatı, ‘bütünleştiren’ bir yol!

Kâğıt bu yol üzerinden, Orta Asya’dan;

İran ve Arap dünyasına yayılır…

Kâğıdın, Müslümanlarca öğrenilişi,

Talas Harbinden sonradır, 751 tarihleri!

Batı Dünyasına Haçlı Seferlerinden Sonra;

12. yy’dan itibaren yayılır!

İlk kâğıt imalatı, Horasan Valisi El-Fazl’ın gayretleriyle,

793 tarihlerinde Bağdat’ta yapılır!

8. 9. Ve 10. yy’larda, İslam Dünyası, ‘kağıdı’ kullanırken;

Büyük Kütüphaneler oluştururken;

Batı bundan bihaberdir!

Bu dönem batı dünyasının, “karanlık çağıdır…”

Avrupa Medeniyetini etkileyen en önemli unsur;

İslam ve Endülüs Medeniyetidir…

Endülüs’te ilk Kâğıthane, 1144’lü yıllarda Satibe’de kurulur!

Kâğıt yapımı, İslam dünyasından 500 yıl sonra,

Önce Fransa’da,  1189 yıllarında…

İtalya’da, 1278 yıllarında…

Almanya’da, 1320 yıllarında…

İsviçre’de, 1411 yıllarında…

İngiltere’de 1494 yıllarında…

Rusya’da, 1577 yıllarında…

***                 ***

9. yy’larda Uygur Türklerinin,

Kendi isimleriyle anılan bir alfabeleri bulunuyor!

Uygurlar, ‘yazıyı’ biliyorlar…

Uygurlar,  ‘kâğıdı’ kullanıyorlar…

Uygurlar,  ‘matbaayı…’ geliştirmişler…

Uygur, ‘uygar’ veya ‘medeni’ anlamlarına geliyor!

Tarihçiler ne derler?

Uygurların kullandığı matbaayı ve burada basılan kitapları,

Avrupa’ya ilk götürenler, 1200’lü yıllarda, “Moğollar” olmuştur!

Johannas Gutenberg’i en fazla etkileyen de;

Uygurların kullandığı, “matbaa sistemi” olduğu ifade edilir!

***                 ***

Türkler,  Anadolu’ya geldiklerinde;

Malazgirt Zaferinde (1071)  çok yüksek bir kültüre sahiptirler!

Yunus ve Mevlana Asrı, Anadolu’nun “aydınlanma asrıdır”

Türklerin Anadolu’yu fetih yılları aynı zamanda;

Coğrafyanın da, ‘medenileşme…’ süreci olarak tanımlanır!

Batı birçok kavramları bu vesileyle öğrenmeye başlar!

 “Hak” Hukuk” “Adalet” “Devlet” “Millet” “Ordu”

Bütün bu kavramlar, “insan merkezli…”

İnsanı esas alan bir sistem dinamizmi…

***                 ***

(1096-1270) Malum Haçlı Seferleri…

İlk hedeflerinde, “Türkleri Anadolu’dan atmak…”

Avrupalılar için, “Türk” demek, “İslam” demektir!

Onların lügatinde; “Türkler Geliyor…” denildiğinde;

“İslam” hafızalara gelmektedir!

16. yüzyıl, tarihlerde;  “Türk Asrı” olarak geçmektedir!

Türklerin, “sosyal, kültürel, ekonomi, siyasi, askeri”

Bilumum alanlarda, ‘kesin bir hâkimiyeti’ vardır!

***                 ***

Matbaanın icadından sonra,

Avrupa’da, “zihni, fikri,  dini, hukuki, edebi, ekonomik…”

Vesaire alanlarda ‘yapısal bir değişiklik’ gözlemlenmektedir!

16. 17. yy’lar, bu değişimin yaşandığı yıllardır…

Bu yıllar, “Avrupa’nın Rönesans’ıdır…”

Bu yıllar; Descartes’i, Kepler’i, Kopernik’i, Galile’yi;

Newton’u, Pascal’ı, Bacon’u, Locke’yi vs yetiştirir…

18 yüzyıl ise Avrupa’nın  “Aydınlanma Çağı” olarak bilinir!

Bu yy’da; “Din, Hukuk, Ahlak, Hukuk” kavramları yeni nitelikler kazanmıştır!

Bu yy’lardan itibaren,  tarihin seyri de ‘değişmeye’ başlar!

“18 ve 19. Yy’larda Avrupa’da Sanayi Devrimi” gerçekleşir!

1770’li yıllarda, İngiltere’de, “günlük gazete baskıları”

“10 milyonların üzerindedir…”

Yazımızın başlığına, “kâğıt tüketimi” dedik!

Kâğıt Tüketimi, bizleri bir bakıma ‘katlayarak’   artmıştır!

Her ne hikmetse, bizlere matbaa, 1700’lü yıllarda gelmiştir!

***                 ***

Lale Devri (1718-1730) bizlerdeki, “ilk batılılaşma hareketidir”

Artık giderek, “Batının üstünlüğünü” kabul etmeye başladığımız bir dönemdir!

Aradaki fark giderek açılmaya başlar!

Matbaa bizlere, 1727 tarihinde gelmiştir ama;

(1730-1800) yılları arasında basılan kitap sayısı sadece, “45 civarındadır…”

Ancak, Tanzimat’tan sonra, kitap yayınlarında artış görülür!

Fikri ve Edebi Hareketlerde bu dönemlerde başlar!

1860 tarihi, ilk fikir gazetesi; Tercüman-ı Ahval’in çıktığı tarihtir…

Ve hem de, “Vilayet Matbaalarının kurulduğu” tarihlerdir!

1860’lardan sonra, bizlerde, “ilk değişim” başlayacaktır!

Ve günümüze kadar da, ‘devam eden…’ bir süreçtir!

Bu ülkede en fazla konuşmamız gereken konuların başında da,

Niye “Kağıt-Kitap ve Okuma” gelmelidir!

21. asrın sorusu da budur?

Öyle ki, “iletişim teknolojileri…” 1980’li yıllardan sonra bizleri…

Bizleri nasıl etkiledi?

Geliniz birlikte bunları sıklıkla konuşalım!

***                       ***

TARİHTE 20 NİSAN

1792 - Fransa, Avusturya'ya savaş ilan etti.

1841 - İlk dedektif romanı Morg Sokağı Cinayeti yayımlandı.

1862 - İlk pastörizasyon deneyi Louis Pasteur ve Claude Bernard tarafından gerçekleştirildi.

1902 - Marie Curie ve Pierre Curie, Paris'teki laboratuarlarında radyoaktif radyum klorürü rafine etmeyi başardılar.

1924 - 1924 Anayasası yürürlüğe girdi.

1924 - Bilecik il oldu.

1926 - Western Electric ve Warner Bros. şirketleri, filme ses eklemeyi mümkün kılan Vitaphone cihazını tanıttılar.

1933 - Bulgaristan'ın Razgrad şehrindeki Türk mezarlığının bir grup Bulgar tarafından yerle bir edilmesiyle, İstanbul'da Razgrad Olayları başladı.

1940 - İlk elektronlu mikroskop Philadelphia'da tanıtıldı.

1942 - İzmir Ticaret Gazetesi kuruldu.

1953 - Yedi Türk askeri Kore'deki esir değişimiyle geri alındı.

1962 - Dolandırıcılığıyla ünlü Sülün Osman cezaevinde 'Alınteri ile Yaşamak' konulu konferans verdi.

1972 - Apollo 16, Ay'a iniş yaptı.

1972 - TEKEL'in üçüncü bira fabrikası Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Yozgat’ta üretime açıldı.

1975 - Türkiye'nin Beyrut Basın Danışmanı'nın otomobili Ermeni teröristlerce havaya uçuruldu.

1978 - Danıştay kararı ile TRT Genel Müdürlüğü'ne dönen İsmail Cem istifa etti.

1978 - Kızıl Tugaylar örgütü 16 Mart'ta kaçırdıkları İtalya'nın eski başbakanı Aldo Moro'yu tutuklu arkadaşlarının serbest bırakılmaması halinde öldüreceklerini bildirdi.

1996 - Dünyanın 3.,Avrupa'nın 1. büyük eğlence merkezi Tatilya İstanbul'da açıldı.

2005 - Turgut Özakman'ın, Kurtuluş Savaşı'nı bir roman kurgusu içinde anlatan 'Şu Çılgın Türkler' kitabı yayımlandı..

Doğumlar;

570 - Muhammed bin Abdullah, İslam dini peygamberi (ö. 632)

702 - Cafer-i Sadık, Şii imamı (ö. 765)

1873 - III. Napolyon, Fransız siyasetçi. II. İmparatorluk imparatoru (ö. 1873)

1889 - Adolf Hitler, Alman politikacı ve devlet adamı (ö. 1945)

1923 - Oktay Akbal, Türk gazeteci, yazar

Ölümler;

1707 - Johann Christoph Denner, klarneti icat eden Alman çalgı yapımcısı (d. 1655)

1918 - Karl Ferdinand Braun, Nobel Ödülü sahibi Alman fizikçi (d. 1850)

1999 - Tekin Aral, karikatürist (d. 1941)

2008 - Gazanfer Bilge, dünya ve olimpiyat şampiyonu Türk güreşçi (d. 1923)

Özel Günler;

Kutlu Doğum Haftası

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
19Eyl

Ağın’da Buluşalım

18Eyl

Şiirlerimden Bir Demet

17Eyl

Tarih Kavramı

16Eyl
14Eyl

Hakem Kavramı

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.