MANAS’TAN; KEBAN’DA TARİHİ GÜN


 MANAS’TAN; KEBAN’DA TARİHİ GÜN

Bedrettin Keleştimur

23 Şubat 2018 Cuma günü (bugün saat, 10.00’da), ‘hafızalarda kalacak tarihi bir gün’ Keban Öğretmenevi Konferans Salonu’nda; bir şehir faaliyetine daha imza atılacak…

“Keban Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesi” tarihi, ‘kimliği ve hatıralarıyla buluşturan’ eser… Bu eserin tanıtım programında; Elazığ Valiliği, Elazığ Belediyesi, Fırat Üniversitesi Keban Kaymakamlığı, Keban Belediyesi’nin katkıları, gerçekten “ortak aklın neler yapabileceğini…” işaret ediyor. Bu tarihi toplantının düzenleme kurulunda; “İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İzzetpaşa Vakfı, Elazığ Turizm Kültür ve Tanıtma Derneği, Keban Gazetesi, Manas Yayıncılık” model bir çalışmaya birlikte imza atıyorlar… Her birine Manas Kültür Evi adına müteşekkiriz.

“Keban Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesi” programı; Keban Öğretmenevi Konferans Salonu’nda açılış konuşmalarıyla başlayacak… E. Alb. Levent BİLGİN’den, “Keban Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesi” isimli eseri anlatacak. Prof. Dr. Muhammet Beşir AŞAN bizlere, Sadrazam Yusuf Ziya Paşa’nın hayatı ve Eserleri hakkında değerlendirme yapacak. Fethi AÇIKGÖZ, Aygün ÇAM, Ferhat ÇALIŞKAN’dan; Nimri Dede Bestelerini dinleyeceğiz. Katılımcı heyetle birlikte halen restorasyonu yapılmakta olan  “Yusuf Ziya Paşa Camisi” ziyaret edilecek.

Emekli Albay Sabit Bilgin’in, “Keban’ı bizlere anlatan eser…” “Osmanlı Döneminde (1725-1920) Keban Madeni Eminleri ve Keban Kaymakamları…” ilk eserini Manas’ta tanıtmaya çalışmıştık. Bu fedakâr, “vakıf zihniyetli insan…” memleketi Keban hayranıdır. Bugün bizleri bir araya getiren bu tarihi muhteşem günde; “Keban Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesi” isimli eseri, “Osmanlı Dönemi Arşiv Taramalarıyla…” bir dönemi bizlerle birlikte tabir yerinde ise, yeniden inşa edecek. Kitabın müellifi, kitabın hazırlanması sırasında (11 Nisan 2016) tarihinde vefat etmişti. Hadis de ne buyruluyor; “Âdemoğlu ölünce amel defteri kapanır. Ancak üç kişinin defteri kapanmaz; Geride Sadaka-i Cariye bırakanın, Hayırlı bir evlat bırakanın, Geride faydalanılacak bir ilim bırakan kimselerin…” Sabit Bilgin bu eserleriyle bir dönemi tekrar “hafızalara…” taşımış; bizleri bir daha kendi tarihimizle yüzleştirmişlerdir.

“Keban Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesi…” isimli eser… Bu güzel faaliyet sizlerin de katkılarıyla, Manas Yayınları arasında okuyucusuyla buluşuyor. Eserin kapak tasarımı, Dr. Tamer Kavuran’a, dizgi ve sayfa düzeni, Öğr. Gör. Recep Bağcı’ya ait. Eseri yayına hazırlayan; E. Alb. Levent Bilgin ve Erol Çakır, baskı, “Sistem Ofset Matbaacılık… Eser, 198 sayfadan oluşuyor.

Eser, dikkatle incelendiğinde, merhum, Sabit Bilgin tarafından; “büyük bir titzlikle…” hazırlandığı görülür. O döneme ait, bütün kaynaklar, “taranır!” Bir dönemin genel (sosyal, kültürel, iktisadi) fotoğrafı, günümüze taşınır. Yazar, “Yusuf Ziya Paşa’nın Hayatını” bir “model insan olarak…” takdim eder. Vakarlı ve ‘edep yahu…’ sırrına vakıf bir ömür! Sabır, Sadakat, Samimiyet; hayatının üç temel boyasıdır. O boyanın astarlarına baktığımızda da; “liyakatı, ehliyeti, marifeti, emeğe saygıyı, irfanı, hakkı, hukuku, adaleti, eşitliği, hoşgörüyü…” görürüz.

Yusuf Ziya Paşa, “devlet adamıdır! “Enderun Mektebinden…” yetişecektir! III. Selim ve II. Mahmut dönemlerinde toplam olarak, “sekiz yıl on gün…” sadrazamlığı vardır! Aklı, basireti, zekâsı, irfanı, güvenilir oluşu, sadakati Yusuf Ziya Paşa’yı, çok önemli görevlere taşıyacaktır. O asıl, “Kebanla bütünleşen…” bir şahsiyet olarak anılır. Keban İlçemize en büyük hizmeti ve hediyesi de; “Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesidir…”

Bizim Medeniyetimiz, “Vakıf Medeniyetidir!” Vakıf, “hayrı müesseseleştiren…” teşkilatlardır. Yusuf Ziya Paşa Külliyesi’nde neler bulunuyor? “Cami, Medrese, Sıbyan Mektebi, Kütüphane, Çeşme, Sebil, İmaret, Türbe, Hazire, Dar-üş Şifa, Dar-ül Kurra, Tabhane, Muvakkithane, Mahyacı Odası, Meşrute Evleri…” Şu manevi atmosferin getirdiği zenginliğe bakınız! Külliyelerin amacı, “sosyal hizmetler…” vermektir! Bu hizmetlerin her birinin, “maliyeti…”söz konusudur! Bu amaçla, “Her Külliye için Vakıflar…” kurulmuştur. Ne diyoruz, “bizim medeniyetimizde…” insanı ihya vardır. Külliyeler, “insana hizmeti ve onu yaşatmayı…” esas alır.

Keban’a her uğradığımda, “Yusuf Ziya Paşa Camii…” gönlümüzü ısıtırdı! Kapı üzerinde ki kitabe sizleri bir bakıma teslim alıyor. Caminin Kuzeydoğu’dan giriş kapısında; “Ölmeden önce tevbeetmekte acele edin”; caminin bir diğer, Kuzeybatı Giriş Kapısında; “Namazı, vaktini geçirmeden kılmak için acele edin.” yazılıdır. Cami Külliyesinin en önemli unsuru; “Kütüphanedir!” Cami, muhteşem bir kütüphaneye sahiptir!

Kütüphane Kitabesinde; “Ziya Paşa ki devletle saadetle mürit olsun. Bu hanı eyledi ihya kamu eyyamı îd olsun”, yazılıdır. Burada dikkatimizi çeken bir şey vardır; Yusuf Ziya Paşa; “güçlü bir şair, yazar ve sanatkârdır.” Eserde, “Külliye bütün detaylarıyla…” belgeleriyle anlatılır. Şadırvanı, Çeşmeleri, Türbesi, Medresesi, Sıbyan Mektepleri… Bu anlatımlarda, “tanımlar…” getirilmiştir.

“Minare…” Türk ve İslam Kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bir minarenin; “Âlem, Külah, Petek, Şerefe, Gövde, Pabuç ve Kürsü…” isimleriyle tanımlanan bölümleri… Minarelerimiz, “zarafeti estetiği, inceliği, sadeliği, elifi…” temsil eder. Yazarımız, “camiden içeriye girdiğimizde…” O uhrevi havayı/ dokuyu bizlere yaşatmaktadır. Camiler, “bu milletin uhrevi abideleri!” Özellikle de, “kitabelerde yer alan sözlerle…” arınıyorsunuz!

“Yusuf Ziya Paşa Camisi ve Külliyesi…” Keban İlçemizin, “tarihi dokusu…” ve kimliğinin ifadesidir. Cami, bir bütün olarak bizlere apayrı bir huzur, güven ve iştiyak veriyor. Biraz öncede ifade ettik; “kitabeler…” bir mana albümüm niteliğinde payandalar, tonozlar, kemerler, motifler, şamdanlar, âlemler, kubbeler, pandantifler, mihrap, minber, müezzin mahfili; camilerimizin tezyini, dokusudur. “Hat Levhalar…” her biri sanat eseri! Kubbeye ve duvarlara nakşedilen; “Esma-i Hüsna…” Allah Resulü’nün, “isim ve sıfatları…” O muhteşem, “ahşap işlemeler…” Muhafazakârlığın tanımı, “pencere kepenleri…” İlmi yücelten bir dekor, “Minber Köşkü…” Gözlerinizin zevki, “süsleme sanatı…” Her birinin insana, “kalbi huzur veren…” mana derinliğine varırsınız. Bütün bunlar bizlerin kimliğidir… Bu eser bizlere, “iç dünyamızın zenginliğinden” haber veriyor. Günümüzde en büyük derdimiz ve de çiğliğimiz; “çirkin yapılaşma…” Bu eser bizleri, “tarihimizde, kültürümüzle, kimliğimizle…” buluşturuyor. O zevki ve estetiği günümüzde ne kadar yaşayabiliyoruz.

Bugün Keban’dayız… Keban, Fırat’ın iz düşümündedir! Fırat! Suyla gelen, bir büyük medeniyetin adıdır. O medeniyet, bu milletle asırları selamladı… Bu milletle, “su, tarih ve kültür” birleşti… Ses oldu, söz oldu, sohbet oldu... Sesinde sıcaklık, sözünde içtenlik, sohbetinde muhabbet doğdu!

Keban Baraj Gölü, Türkiye’nin Van ve Tuz Gölü, Atatürk Baraj Gölü’nden sonra,“4. Sırada yerini alır!” Keban Barajının yıllık enerji üretimi, “6 milyar kWh.”dır. Hizmete girdiğinde Türkiye’de üretilen elektriğin, “yüzde 20’ini tek başına” karşılamaktaydı. Günümüzde ise tüketilen toplam elektriğin, yüzde 8’ini” karşılamaktadır.

Fırat, bu coğrafyanın ‘enerji’ kaynağıdır. GAP Projesinin, ‘atar damarıdır’ Fırat, Türkiye’nin “enerji koridorudur!” Fırat, Harput’tan Kerkük’e bu milletin; “Ses, Söz ve Hoyrat Vadisidir” Fırat, bu milletin inşa ettiği; “Kültür, Tarih ve Medeniyet’in” adıdır. Bu iklimin içerisinde yetişen müstesna isimler; Keban’la bütünleşen; “Yusuf Ziya Paşa’yı…” Keban’ın kimliğine dönüşen eseriyle birlikte; hatıralarıyla, “yâd…” edeceğiz!

Bu coğrafyanın sesini; Nimri Dede’yi iyi dinleyelim; “İkilik kinini içimden atıp/ Özde ben, bir insan olmaya geldim/ Taht kuralı ariflerin gönlüne / Sözde ben bir insan olmaya geldim”

Rahmetli Şeref Tan’ın aynı mealdeki mısrası; “Birlik ruhu tutuşsun bizim Çayda Çıradan”, diyor. Bu eserler ve bu eserleri inşa eden, “vakıf insanlar…” Bu coğrafyanın “gönülde yaşayan kahramanlarıdır!”

 

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
24Eyl

'Orcik şenliği'

23Eyl

Şiirde hikmet var!

21Eyl

Doğal mı hormonlu mu?

20Eyl
19Eyl

Ağın’da Buluşalım

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.