MEDYA TARİHİ HAKKINDA NOTLAR


 MEDYA TARİHİ HAKKINDA NOTLAR

                                              Bedrettin KELEŞTİMUR

Medya Tarihi, bir bakıma insanlık tarihidir.

İlk insanın var olmasıyla birlikte, “İletişim kavramı…” ortaya çıkar.

Bakara Suresi 31. Ayette ne buyruluyor?

“Ve Âdem’e bütün isimleri öğretti, sonra eşyayı meleklere gösterdi.

‘Eğer sözünüzde samimi iseniz bunların isimlerini bana söyleyin’ dedi”

Rahman Suresi 3-4. Ayette ise şöyle buyruluyor;

“O insanı yarattı. Ona açık ve berrak şekilde düşünmeyi

Ve konuşmayı öğretti.”

İnsan,  “düşünen, konuşan ve akleden sosyal bir varlık!”

İnsan için kullanılagelen, “ilkel kavramı…” tamamen yanlıştır!

İlk insan, Hz. Âdem’dir. Hz. Âdem aynı zamanda, “ilk peygamberdir!”

Peygamberlerin sıfatları nelerdir?

“Sıdk (doğruluk), Emanet (güvenilir olmak), Fetanet (akıllı ve uyanık olmak)

İsmet (günah işlememek), Tebliğ (bildirmek), Emnûl-azl (peygamberlikten atılmazlar)

İlk insanla birlikte, “okuma…” ve “yazma…” kültürü var mıdır?

Alak Suresinde (1-5 ayet) şöyle buyrulur; “Oku yaratan Rabbin adına,

İnsanı bir kan pıhtısından yaratan! Oku, çünkü Rabbin sonsuz Kerem sahibidir.

(İnsana) kalemi kullanmayı öğretendir, insana bilmediğini belleten!” 

Hz. Âdem’e, “on sayfalık suhuf gönderildiğini…” biliyoruz.

İnsanı kuşatan bir ailesi, çevresi, aynı dili, kültürü, tarihi paylaşan milleti vardır.

Hucurat Suresi 13. Ayette şöyle buyrulur;

“Ey insanlar! Doğrusu Biz sizleri bir erkekle bir dişiden yarattık.

Sizi milletler ve kabileler haline koyduk ki birbirinizi kolayca tanıyasınız.

Şüphesiz Allah katında en değerliniz, O’na karşı gelmekten en çok sakınanızdır.

Allah bilendir, haberdardır.”

Kur’an bizlerden; “ilim sahibi…” olmamızı,

 Erdemli insan olarak insanlığa faydalı olmamızı istiyor.

Ankebut Suresi 43. Ayette;

“Hem bu misaller var ya, biz onları insanlar için beyan ediyoruz.

Bunları (bu misallerin güzelliklerini ve faydalarını) ancak (eşyadan ibret alan)

Âlimler anlar…”

***                             ***

“Medya” nedir?

“Tarih”  nedir?

Bu kavramlar,  “bir kapı veya anahtar” niteliğindedir.

Medya, “Her çeşit bilgiyi bireye ve topluluklara aktaran;

Eğlendirme, bilgilendirme ve eğitme gibi üç temel sorumluluğa sahip;

Görsel, işitsel ve hem görsel, hem işitsel araçların tümüne medya diyoruz.”

Artık,  “sosyal medyayı da…” bu tarifin içerisinde düşünebiliriz.

Önemli olan nedir; “Medyayı, doğru kullanmak…”

Kültürel dokuyu güçlendirerek kullanmaktır.

Bir diğer ikinci önemli kavram; “Tarih Kavramı…”

Tarih, “İnsan topluluklarını, bu toplulukların yaşayışlarını, birbirleriyle ilişkilerini,

Kültür ve medeniyetlerini; ‘yer ve zaman’ göstererek,

‘Sebep-sonuç ilişkisine’ dayalı olarak anlatan bilim dalıdır.”

***                             ***

Medya Tarihi incelenirken en önemli konu başlığı; “Basının Doğuşu ve Gelişimidir!”

Bütün bunlar,  “binler yılı…” içerisine alan tarihi bir süreçtir.

Bu süreçte,  “bizlerden önce yaşanan…” medeniyetleri bileceğiz?

Ve her medeniyet, kendisinden bir sonraki medeniyeti mutlaka etkilemiştir.

Coğrafya üzerinde, “medeniyetler de…” birbirlerini etkilemiştir.

Bir kilit soru daha, “Basın Kavramı…”

Basın, “Her çeşit haberi ve fikri, belirli aralıklarda basarak,

Topluma ulaştıran tüm yayın ürünleridir.”

Günlük yayın ürünlerine, “gazete…”

Haftalık, 15 günlük, aylık yayın ürünlerine, “dergi…” diyoruz.

İlk insandan günümüze olan yolculuğumuzda, “Basın Kavramı…”

Veya “İletişim Kavramı…” ve dolayısıyla da, “Haber Kavramı…”

Bu kavramlar gerçekte, insanın; “öznesi…” olarak bilinir!

İnsandaki, “öğrenme tutkularının…” bir bileşkesi olarak gözlemlenir.

***                             ***

İnsanın sosyal bir varlık olduğunu söyledik. .olup bitenleri öğrenmek;

Kendi bilgilerini/ birikimlerini de  bir başkasıyla paylaşmak istiyecektir.

İşte bütün bu ihtiyaçlar; “öğrenem merakı…” haberleşme eylemini doğurmuştur.

Bu bağlamda, “Haberleşmeyi…” nasıl tarif edebiliriz?

Haberleşme; “Biri alıcı, diğeri verici olarak nitelendirilen, iki kişi,

İki taraf arasında, herhangi bir aracı olmadan yapılan haberleşmeye,

“Doğrudan doğruya haberleşme” diyoruz.

Bu tür haberleşmenin başlıca özelliği, “yüzyüze” ve “sözlü” oluşudur.

Bu tür haberleşmenin, “yayılma alanı…” oldukça sınırlıdır.

Yazının icadıyla birlikte; “haberleşme eylemi…” diğer kişilere,

Veya “üçüncü şahıslara…” aktarılması sağlanmıştır.

Bu eylemin, tarihi birçok devrelerden geçerek günümüze gelindiğini;

Bugünkü anlamda, “dördüncü kuvvet…” dediğimiz, “Basının Doğuşunu” görüyoruz.

O halde, “Basın nedir?” sorusuna;

“Haberleri toplama ve bu haberleri yayma aracı…” olarak da tanımlarız.

Şunu söyleyebiliriz, “Basın, ilk insan topluluklarıyla yaşıttır.”

***                             ***

İlk insanla birlikte, “iletişim kavramının…” var olduğunu söyledik.

O halde, “İletişimi…” nasıl tanımlarız?

 İletişim; insanlar arasındaki düşünce ve duygu alışverişi olarak ele alınmaktadır

İletişimin amacı, alan ve veren arasında bilgi, düşünce ve tutum ortaklığı yaratmaktır.  

Bir gazeteci, bir fert olarak; “İletişimin 4 ana kuralı” olduğunu söylemek isterim.

Bu kurallar bir bakıma, ‘iletişimin felsefesidir…’

Bu kurallar nelerdir?

Sevgi, dürüstlük, örnek olmak ve güven ortamı…”

Sağlıklı bir toplum anlayışı için bu dört temel faktör şarttır.

***                             ***

TARİHTE İLK MEDENİYETLER

İlk Çağ,  “Yazının içadı ile başlayıp kavimler göçüne kadar süren zamandır”

İlk Medeniyetlerin kökleri, Anadolu Coğrafyası olarak gösterilir.

Bu coğrafyayı tarif ederken; “Üç Kıtanın birbirine en fazla yaklaştığı…”

“Üç Tevhit Dininin üzerinde yeşerdiği…”

“İlk Şehir Devletlerinin üzerinde kurulduğu…” önemli bir coğrafya…

Basın tarihi incelenirken, en fazla istifade edeceğimiz medeniyetler arasında;

Türk Medeniyetinden, Çin Medeniyetinden, Anadolu’da; Sümerlerden,

Akadlardan, Elamlardan, Babillerden, Mısır Medeniyetinden, Hititlerden,

Firgyalılardan, Lidyalılardan, İyonlardan, Urartulardan, Fenikelilerden,

İbranilerden, İran Medeniyetinden, Eğe ve Girit Uygarlığından,

Yunan Medeniyetinden ve Roma Medeniyetinden bahsedeceğiz…

***                                       ***

Medya Tarihinin en fazla bağlantılı olduğu ilim dallarımız arasında;

“Sosyoloji, Arkeoloji, Psikoloji, Edebiyat vs” söyleyebiliriz.

Medya Tarihi, ilk insanla birlikte başlayan kadim bir yolculuktur…

O yolculukta, “insanlığın serüveni…” vardır.

O yolculukta,  “milletler mücadelesini…”  yaşarsınız!

O yolculukta,  “yazının, matbaanın ve bilgisayar teknolojisinin…” bulunması;

Tarihi süreci önemli ölçüde etkileyecektir.

15. yy’dan itibaren Avrupa’da; “değişimin adı…” Matbaanın bulunması ve kullanılması…

O değişim Avrupa’da; “Aydınlanma Çağını…” ve “Sanayi Devrimini…” getirecektir.

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
20Eyl
19Eyl

Ağın’da Buluşalım

18Eyl

Şiirlerimden Bir Demet

17Eyl

Tarih Kavramı

16Eyl
  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.