RECEP BAĞCIYLA BİRLİKTE


 RECEP BAĞCIYLA BİRLİKTE

                                                             Bedrettin KELEŞTİMUR

10 Aralık 2015 Perşembe günü,

Kanal-23  “Fikir Bahçesi” programında;

“Fotoğraf “ “Fotoğraf Makinesinin İcadı”

“Türkiye’de ve Elazığ’da Fotoğraf” konularını konuştuk.

Misafirimiz, F. Ü. Öğretim Görevlisi Recep Bağcı…

Recep Bağcı, bir akademisyen olmanın yanında;

Fotoğraf Sanatçısı, Gazeteci, Şair, Neyzen kimliği ile biliyoruz.

Kendileriyle, 1980’lere kadar uzanan bir birlikteliğimiz var.

Recep Bağcı,  F.Ü.’deki görevlerinin yanı sıra;

Bilgilerini de, çok geniş kesimlerle paylaşmaktadır.

 

***                       ***

Fotoğraf kelimesi, Yunanca “photo ışık” ve Latince “graph iz bırakmak”

Sözcükleri birleştirilerek oluşturulmuş bir birleşik isimdir.

Anlam olarak, “ışık yardımı ile iz bırakmak”

19. ve 20. yy’lar,  “icatlar ve keşifler çağı” olarak da bilinir.

Basınımız için de hayati önem taşıyan;

“Telgraf, Telefon, Radyo Dalgaları, Sinematoğraf ve Fotoğraf Makinesi…”

Bu yy içerisinde keşfedilmiştir.

Haber Ajanslarının Vatanı olarak kabul edilen Avrupa-Fransa;

 “görüp- gösterme, gerçeği görünür kılma, gerçeği kavratma sanatı…”

Olarak tanımladığımız “fotoğrafın ilk vatanı da…” Fransa’dır.

 19 Ağustos 1839 tarihinde Fransız Bilimler Akademisi’nde,

 Fotoğraf makinesinin icadı, Tüm dünyaya şu sözlerle duyuruldu:

“Sayın Baylar, doğa ışık aracılığıyla bir yüzeyin üzerine geçirildi.”

Bizler, fotoğrafın kökeni olarak, “resmetme kavramını” biliriz.

İlk resimler, 30 bin yıl öncesine kadar gider…

“İnsanların yaşadıkları anı belgeleme…” duygusu insanlıkla birlikte var olmuştur.

                                                                                                                                                                           ***

Fotoğrafın icadı Osmanlı coğrafyasında ilk defa,

 İstanbul’da çıkan Takvim-i Vekayi gazetesinin 28 Ekim 1939 tarihli nüshasında;

 şu cümlelerle duyurulur: …Daguerre adlı marifet sahibi öğrendiği değişik sanat fenninin usulleri ile güneş ışığını yankı yaptırıp, nesnenin hatlarını çıkarmış ve bu acayip sanatın oluşmasına gizli ve açık 20 senesini vermiştir. Nihayet sonuca gelmiş ve bu olay herkesin beğenisini kazanmıştır.”

***                                                                                                                                                                    ***

Fotoğraf Makinesi, “Fransız ressamların” dikkatlerini çeker.

Bu insanlar, “Dünyadaki ilk fotoğrafik geziyi de…” başlatırlar.

Bu grup içerisinde yer alan; “Fesquet’nin 1840 yılında İzmir’e gelişlerinden itibaren çektiği fotoğraflar, Anadolu topraklarının da ilk fotoğraflarıdır”

***                                                                                                                                                                    ***

Osmanlı Devletinde 2. Abdulhamid Osmanlı’da,

 “fotoğrafçılığın en büyük koruyucusu ve destekçisi…” olarak bilinmektedir.

2. Abdılhamid’in kendisi de,  “fotoğraf çekmekte ve fotoğraf sanatıyla yakından ilgilenmektedir”

O dönem Osmanlı Sarayında; “müzik salonu, resim salonu ve fotoğraf atölyesi” bulunmaktadır.

11. Abdulhamid, “ülkenin propagandasını yapmak amacıyla Karakollar, camiler, fabrikalar, okullar, hastaneler, askeri kuruluşlar, karakollar, donanma gemileri, arkeolojik kalıntılar, etnografik ve doğal çevre gibi fotoğrafların yer aldığı albümleri…”  diğer ülkelerin devlet başkanlarına göndermişler.

****                                                                                                                                                                  ***

İlk Savaş Fotoğrafları, 1846 yılında Meksika-Amerikan Savaşı ve Kırım Savaşı

 (1853 – 1856) Fotoğrafları…”  olarak bilinir

Roger Fenton, dünyanın ilk “savaş fotoğrafçısı” olarak tarihe ismini yazdırmıştır.

855 Kırım savaşını resmetmek için Britanya Hükümeti tarafından görevlendirilmiştir.

Yine bilindiği gibi, Takvimi Vakayi Gazetesi, Kırım Savaşı için varaka-i mahsusa” ismiyle bir ek yayınlamıştır. 

***                                                                                                                                                                    ***

Fotoğrafın çok önemli bir gücü vardır; ABD’de, “sosyal kirlenmeye karşı…” bir mücadele silahı olarak da kullanılmıştır.

Günümüzde, fotoğraf her alanda kullanılmaya başlanmıştır.”bilim, sanat, basın-yayın, belgesel kullanım, amatör fotoğrafçılık gibi birçok alanda karşımıza çıkan etkili bir iletişim aracıdır…”

Bir fotoğraf bazen bir slogandan, bir romandan ya da resimden daha fazla anlatım gücüne sahip olabilir. Bu nedenle, fotoğraf bir kitle iletişim aracı olarak bilinçli kullanıldığında amacına ulaşır.

Fotoğrafta,  “anı yakalamak” çok önemlidir.

***                       ***

.Bir gazete hiçbir zaman fotoğrafsız çıkamaz, çıkarsa bülten niteliğinden kurtulamaz.

Fotoğraf haberi bütünleştirip olayı belgelendirir.

Fotoğraf hem belge niteliği ile hem de kamuoyu oluşturması

 Ve kamuoyunu yönlendirirken nelere etken olabileceği,

 Artı ve eksileriyle tam olarak incelenmelidir.

“Fotoğraf yazının reklamıdır, okumayı istekli kılar.

Bazen de başlı başına bir haberdir” (İmançer, 1993: 76).

. Fotoğraf haberin vitrini, önemli unsuru ve tamamlayıcısıdır.

Fotoğraf, bazen olaya parmak bastıran, bazen tehlikenin habercisi,

Bazen uyarıcısı bazen de telkin edici durumdadır.

***                       ***

FOTOĞRAF YAZI İLİŞKİSİ

Basında her zaman fotoğrafın dikkat çekmesi yazıya olan ilgiyi arttırır.

Fotoğraf ve yazının her biri açıklığı, uygunluğu

Ve gücüyle haberle ilgili bir şeyler anlatabilmelidir.

Geleneksel gazetecilikte yazı önce yazılır, fotoğraf ise onu süsler.

Fotoğraf konuyu belirler, yazılar ise biraz daha fazla bilgi vermek için kullanılır.

Fotoğraf gazetede dikkat çeker ve yazıya olan ilgiyi arttırır.

. Kişi fotoğrafa ilgi duyduğu için yazıyı da okuma ihtiyacı duyar.

Gazetede kullanılacak fotoğrafın haberi desteklemesi esastır..

***                                                                                      ***

Ülkemizde, “Basın fotoğrafçılığı”  11. Meşrutiyetin ilanından sonradır.

Millet Gazetesi, 1 Eylül 1908’de, ilk defa 2. Abdulhamid’in portre görüntüsünü,

Yayınlayan ilk gazete olarak bilinmektedir.

Serveti Fünun Dergisi, Dergi sahibi Ahmet İhsan Bey’de,

O günlerin şartlarında, “fotoğraflar yayınlamışlar”

Ve “foto muhabirleri mesleğinin temellerini” atan şahsiyetler arasındadır.

Kurtuluş Savaşı yıllarında,  Anadolu Basını’nda “fotoğraf basabilen tek gazete…”

Milli Mücadele yanlısı, “Yeni Gün” gazetesidir.

O dönemlerin foto muhabirleri arasında; Ankara’da Cemal Işıksel,

İstanbul’da Namık Görgüç; bu mesleğin öncüleridir.

Haberin “olmazsa olmazı” için, 5N+1K dedik…

Fotoğraf sanatını o kadar ilkeli kullanmalıyız ki,

Bir bakıma görselliği ile birlikte haberin konuşan dili olabilsin…

 

***                                                                      ***

1900’lü yılların Harput’unu bizler nasıl tanımlamaya çalışıyoruz;

Elimize kadar gelen yazılı kaynak eserler ve özelliklede ‘fotoğrafla…’

1930’ların, 1940’ların, 1970’lerin, 1980’lerin ve 2009’ların Elâzığ’ını anlatırken,

 Yazılı kaynaklardan daha etkili olarak, ‘fotoğraf sanatından…’ istifade ederiz.

1970’lere kadar, gerek Elazığ’ın İzzet paşa ve gerekse Nail bey Mahalleleri;

 Birbirlerini dikine kesen, iki katlı, cumbalı, bahçe içerisinde sade ve mütevazı evlerdir.

Bu bir kimliktir!

Fotoğraf Sanatı,  “mekânların sessiz dilidir”

Kendimizden örnek verirsek, çocukluk yıllarıyla başlayan hayat yolculuğumuzu

 En sağlıklı biçimde tanımlayan fotoğraf sanatıdır!

Bu şehrin birçok kimliğiyle birlikte yakından tanıdığı Recep Bağcı;

Bir akademisyen olmanın yanında, gazeteci ve  “sanatçı kimliğiyle” ön plana çıkar.

Dünü ve bugünüyle, “şehri resmeden” onun psikolojik analizini yapabilen;

Haber ve sanatın diliyle de, “anı yakalayabilen”  

Ve ‘mesleğin diliyle’ yorumlayabilen bu şehrin önemli değerleri içerisinde,

“Akıl, emek ve ilmi birleştiren…” yeteneğimizdir.

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
25Eyl

Dil Bayramı

24Eyl

'Orcik şenliği'

23Eyl

Şiirde hikmet var!

21Eyl

Doğal mı hormonlu mu?

20Eyl
  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.