ŞEHİR VE ESTETİK


 ŞEHİR VE ESTETİK

                                              Bedrettin KELEŞTİMUR

Estetik kavramını şiir ve mimarlık ile birlikte düşünürüm

Her ikisinin temelinde, sanat vardır!

Sanat, mutlak güzelliği aramaktır

Estetik sözlükte;  “Sanatta ve hayatta “güzellik” fikrinin nazari ilmi; bediiyyat.”

Estetik, “güzeli ve bunun içimizde uyandırdığı,

Duyguyu inceleyen felsefe kolu”

Walter Gropius, “Mimarlık, mühendisliğin bittiği yerde başlar.”

Mimarlıkla, “estetik…” başlar!

Estetik ile birlikte bu milletin tarihi tefekkürü akla gelir.

Mekânlar,  “tarihi hafızayı…”  ihata ederler!

Mekânlarda, mensup olduğu milletin; “tarihi estetiği…” birlikte düşünülür!

Duygular, düşünceler, zevkler, heyecanlar…

İncelikler, sadelikler, zarafetlerle bir kilim deseni gibi hayatı dokur!

“Kimliksiz…” şehir düşünemezsiniz!

“Hafızasız…” şehir düşünemezsiniz!

Mimari dokuda, bir milletin asaleti ve hamaseti vardır!

Mimari dokuda, bir milletin mahremiyeti vardır!

Mekânlarda,  “hak ve hukuk…” özenle korunur!

Şehrin konumunda ve büyümesinde bu değerler dikkatle gözetilirdi(?)

Mekânlar, avlular, sokaklar, caddeler…

Neler aranılırdı?

Tevazuu/ veya içtenlik…

Muhafazakârlık…

Sadelik ve zarafet…

İncelik ve estetik…

Kapılar, doğrudan doğruya ‘sokağa…’ açılmazlardı!

Öncelikle, ‘avluya…! Açılırdı!

Bu nedir; ‘mahremiyet ve mahcubiyettir!”

Evlerin cepheleri ve penceleri birbirlerini ‘rahatsız…’ etmezlerdi!

Mekânlar,  birbirlerine “örtü…” olmazlardı!

Eski bir Müslüman-Türk şehrini düşününüz?

Gerçekten, ‘haz…’ alırsınız

Altını çiziyorum; “kibir ve azametten” dikkatle kaçınılmıştır.

Toprakla bütünleşen bir şehir dokusu…

Edeple bütünleşen bir şehir dokusu…

Zamanla bütünleşen bir şehir dokusu…

İnancıyla bütünleşen bir şehir dokusu…

Ve de, “suyla…” bütünleşen bir şehir dokusu…

Eski çarşılarımız…

Bütün bağlantılarıyla, “bir ulu ömabede…” yöneliş!

O bütünlük içerisinde, “bir şadırvan…”

Bütün dikkatleri üzerine çeken, “saat kulesi…”

Daha neler, neler…

Şiirlere konu olan,  “hanlar, hamamlar, bedestenler…”

Şehir, herşeyiyle canlıdır…

Bir nehir yatağı misali akıcıdır…

Söz, sohbet, ak saçlı insanların varlığıyla;

Sizlere bir uhrevi havayı çağrıştırır!

Yahya Kemal İstanbul için ne diyor;

“Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer”

Atilla İlhan,

“İçimi seninle ısıyıyorum!”

Nuri Can,

“gülümse güneşe umut yeşersin”

Ahmet Turanoğlu,

“Kimliğinin kökü… Ulus ta kale,

Hacı Bayram Veli ulu merhale”

Necip Fazıl,

“Ruhumu eritip de kalıpta dondurmuşlar;

Onu İstanbul diye konudurmuşlar.”

Yavuz Bülent Bakiler,

“Seninle bir yağmur başlıyor iplik iplik

Bir güzellie doğuyor yüreğime şiirden”

A.Hamdi Tanpınar;

“Bursa’da bir eski cami avlusu,

Küçük şadırvanda şakırdayan su;”

***                                       ***

Doğduğum şehir, yüreğimde hep sen

Zamana kürek çeken kimsesizim…

Gözlerin ilk ışıklarında, ufkun;

Ufkuna baktıkça, adımlar büyür

Adımlar, bir koca sevdaya yürür

Nazarlarımda,  nakışında hep sen

Bir hilal gibi, Harput semasından

Ovaya düşen ışık dantelisin…

Hazar Baba’da, kıyamda düşlerim;

Yıkanır Hazar’ın, mavi göğsünde…

Efsunkâr şehir, idealimsin sen

Gönül dünyamın, Fırat’ta kaynağı

Türkülerim Fuzuli diyarından;

Yar elinden aşk kâsesi sunulur…

Şairler sofrasına bağrın açar!

***                       ***

Louis Sullivan, “Doğru yapılmış bir bina içinde bulunduğu bütün şartları doğal,

Mantıklı ve şiirsel bir şekilde aşarak yükselir.”

Leonardo da Vinci, “Seçtiğimiz herşeyi doğadan seçmeliyiz

Ve doğadan en güzel şeyleri almalıyız.”

Mimar Sinan, “Herkesin içinde doğru olana eğri bakan bir göz vardır.”

Şehri, mütevazı kültürü korumanın ilk ve en önemli şartı;

Onu, “eğri bakan…” gözlerden ve anlayıştan korumalıyız.

Şehir, “maziden ilhamını almazsa…” köklerini kurutursa;

Manevi iksirini ve de, “ahengini…” kaybeder!

Maziden beslenmeyen şehir, “geleceğe…” ayna tutamaz!

Bizleri geleceğe taşıyacak olan, “erdemli şehir…” felsefesidir!

Şehirler, asli yatakları üzerinde gürleşirler; serpilirler, sevilirler.

 

 

 

             

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
18Ekm

Ahilik ve fütüvvet!

17Ekm

Bir taş ne ki demeyin?

16Ekm

Dil o kadar önemli ki?

15Ekm

Dil ve yürek!

14Ekm

Anadolu’yu Gezmek

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.