DURSUN ELMAS ŞİİRİNDE GEZİNTİ


         Dursun Elmas’ın 2010 yılında basılan, “Aynanın Gece Yüzü” isimli şiir kitabı üzerine bizim, 24 Mayıs 2013’tarihli Günışığı’nda bir yazımız vardır; “Şiirin Elmas Yüzü.” 

         Aradan geçen zaman zarfında Elmas birçok şiir yazmışsa da biz onları ne bir dosya üzerinden ne de bir kitap sayfasından okumuşuz. Ta ki yakın zamanda Elazığ’a gelip aramıza katıldıktan sonra bir deftere kayıtlı şiirlerini okuma imkânı buluncaya kadar. Bugün biz Dursun Elmas’ın işte bu defterdeki şiirleri üzerinde duracağız. 

         Eğitimci şair Dursun Elmas, aslen Tokat-Reşadiyeli olup İstanbul’a taşınmış, emekli olduktan sonra bu defa Azerbaycan’da öğretmenlik yapmış; el’an Elazığ’da bulunmakta; –tabir caizse– torun bakımıyla iştigal etmektedir. 

         Şairin, “Gidiyorum Buralardan” başlıklı şiirini nereden/nereye giderken yazdığını doğrusu bilmiyoruz. O da bunu şiirinde söylemiyor. Ne var ki fakat Elmas’ın bu şiiri, Azarbaycan’daki görev süresi dolup da yurda dönüşü esnasında yazdığı kanaatine vardık biz. Bilmem siz ne diyeceksiniz; 

Bitti artık sona geldim

Gidiyorum buralardan 

Kati kararımı verdim 

Gidiyorum buralardan

 

Türkoğlu’nda ana ilke 

Meyletmek yok mala-mülke 

Elveda ey cennet ülke 

Gidiyorum buralardan

 Elmas şiirinde sıla/gurbet fenomeni epey yer tutar. Mesela bir şiirinde de onu, burada “gidiyorum” dediği yerden bu kez turnalarla sılaya selam yollarken görürüz. Acılı, acıklı, hüzünlü selamlar... Şunu da söylemeden geçmeyelim; insanoğlu doğduğu, yaşayıp hatıralar biriktirdiği toprakların rüyasını görür. Tıpkı şairimiz gibi;

 

Sılanın hasreti çöktü döşüme 

Turnalar sılaya selam götürün

Her gece oralar girer düşüme 

Turnalar sılaya selam götürün

 

Memleket sevdası çakılı serde 

Altın kafes olsa kalmam bu yerde 

Buralar düşürdü beni bu derde 

Turnalar sılaya selam götürün

 

Türkoğlu tüketti ömrünü ahla 

Devirdi yılları ah ile vahla 

Yoldaş oldu Erzurumlu Emrah’la 

Turnalar sılaya selam götürün

 Tanıyanlar bilir ki Dursun Elmas, cevval; kabına değil, şehrine; hatta ülkesine sığmayan, hareketli bir insandır. Şu şiirinde o, önüne çıkan dağlara “eğilin” deyip kavga ederken, kim bilir, yine nereden nereye gidiyordu;

Derdim yeğin açamıyom

Kem talihten kaçamıyom

Zirvenizden uçamıyom

Eğilin dağlar eğilin

 

Türkoğlu’nu ağlatmayın

Yüreğini dağlatmayın 

Yollarını bağlatmayın 

Eğilin dağlar eğilin 

Kültür Bakanlığınca tescilli, halk şiir geleneğinin yaşayan temsilcilerinden olan Dursun Elmas’ın şiirine, rahatlıkla bir Emrah coşkusu, bir Karacaoğlan lirizmi hâkimdir, diyebiliriz. Çoğu şiirlerinde “Türkoğlu” mahlasını/tapşırmasını kullanan şairimiz, zaman zaman yerel sözcükleri şiirine konuk etse dahi asıl onun işlek şiir dili ve akıcı/anlaşılır Türkçesi dikkat çeker. Bu husustaki örneğimizi şairin, “Ağla Deli Gönül Yan Deli Gönül” dediği şiirinden üç dörtlükle vereceğiz: 

Kem talihin yine büktü boynunu 

Ağla deli gönül yan deli gönül 

Kahpe felek ters oynadı oyunu  

Ağla deli gönül yan deli gönül

 

Gördün işte zorla vuslat olmuyor 

Testiden dökülen geri dolmuyor 

Attığın taş menzilini bulmuyor 

Ağla deli gönül yan deli gönül

 

Kimi neşe ile kaynamış taşmış 

Kimisi vuslatın yurduna koşmuş 

Senin nasibine hasretlik düşmüş 

Ağla deli gönül yan deli gönül 

                                      ***

Dursun Elmas, vefalı bir dost, sadık bir arkadaş olduğu için dostlarını ve arkadaşlarını da vefalı, sadık kimselerden seçmeye önem verir, ihtimam gösterir. “Arkadaşlık Üstüne şiirinde der ki o mesela;

 

Arkadaş seçerken dikkat et gardaş 

 “Bey” sandığın “ulan”lardan uzak ol 

İnsan suretinde görünseler de 

Çıyanlardan, yılanlardan uzak ol

 

Kiminin dilinden olursun bizar 

Kimisi ardından kuyunu kazar 

Kimi de dostunla aranı bozar 

Yüze karşı gülenlerden uzak ol 

Şairin bu ilkeli tavrını onun “Aynanın Gece Yüzü” kitabında yer alan oğluna nasihat sadedindeki pendnamesinde de görmeniz mümkündür; 

Büyüklerle otur büyüğe danış

Dilsiz şeytan olma, bilirsen konuş

En büyük cihattır; nefsinle yarış

Ömrün boyu böyle süresin oğul

 

Sevgide cömert ol kininde cimri

Kulunu sevmektir Huda’nın emri 

Hakk’ın terazisi tartar mı eğri 

Hakikat sırrına eresin oğul 

***

Elmas şiirinin dikkatimizi celbeden ufak tefek kusurlarını 2013 yılındaki yazımızda belirtmiştik. Hatırlayalım isterseniz:

Türkoğlu/Dursun Elmas, genellikle şiirini hecenin muhtelif kalıplarıyla ören biri. O, bu işi biliyor; ancak yine de zaman zaman hızını alamayarak radara düşmekten kurtulamıyor. Kimi uzun metrajlı şiirlerinde onu haşiv/dolgu mısralarla; ayak ve uyak bitinceye kadar şiirini zorlarken görüyoruz. Ve kimi şiirlerinde, kendine güvenden kaynaklanan bir işçilik esirgemesi göze çarpıyor. Bir kere yazdı mı sanırız bir daha dönüp geriye bakmıyor şairimiz. Bu da haliyle irtifa kaybına sebep oluyor Elmas şiirinde. 

Dursun Elmas, Türkiye’de emekli olduktan sonra, bu kez Azerbaycan’da öğretmenlik yaptı demiştik.Vaktimiz müsait olsaydı, size onun, Azerbaycan Türkçesiyle yazdığı birbirinden güzel şiirlerinden de örnekler sunardık. En iyisi bu işi kendilerine bırakmak. 

Sözün sonuna geldiğimizde deriz ki: 

Dursun Elmas, millî/manevî değerlerine bağlı; olduğu gibi görünen/göründüğü gibi olan; riyadan/gösterişten uzak, Hak’ka/hakikate sadık millî romantizm ekolünden diyebileceğimiz bir halk şairidir. Onun, “Halk Şairleri” başlıklı şiiri, bir anlamda kendi kişiliğini ifade eden, şahsî karakter haritasını çizen didaktik/poetik bir şiirdir. Son iktibasımız, aşağıdaki iki dörtlük o şiirdendir: 

Minnetleri yoktur köşke saraya

İsterse paşalar girsin araya

Tamah eyleyip de pula paraya

Eyvallah etmezler halk şairleri

 

Olur-olmaz polemiğe girmezler

Nahak yere hiç kimseyi yermezler

Ucuz adamlara pirim vermezler

Beyhude çatmazlar halk şairleri

 

Şiire dair bile olsa sözü fazla uzatmanın yararı yok. Şiir anlatılmaz, okunur, diyenler haklıdır. Öyleyse biz dahi, Elmas şiirini yeni kitaplarından okumak için hazırlansak iyi olacak. Bekleyip görelim.

………………………

*İşbu yazı, 3 Mart 2018 tarihinde Manas Yayıncılıkta yaptığım konuşma metnidir. / RMY

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
18Ekm

Bir Dergiye Siyah Bayrak

12Ekm
05Ekm
28Eyl
21Eyl

Bir Şüşnaz Akşamına Dair

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.