HASAN ÖZÇAM VE ŞİİRİ


 HASAN ÖZÇAM VE ŞİİRİ

 

R. MİTHAT YILMAZ

 

            Hasan Özçam, ilimiz şairleri arasında, şiirini henüz kitap hâline getirmemiş üç-beş şairden biri. O, rastgele kâğıtlara yazdığı şiirlerini sanki bir suç evrakı gibi sarı bir zarfta muhafaza ediyor. Belki bu hâl, onun şair dağınıklığından kaynaklanan bir hadise, diyebilirsiniz. Ama bu işte onun tevazuu da sözkonusudur, derseniz, buna da  itiraz etmeyiz.

            Özçam şiiri, öyle uzun boylu; başladığı yerden günümüze dalbudak salarak gelen iddialı bir şiir değildir. Hasan Özçam da tıpkı Naci Onur Hocamız gibi ömrünün gençlik –hatta daha çok üniversite– yıllarına inhisar eden bir şairlik evresi yaşamıştır. Eğer o, devamlı surette şiiri kendine dert edinen biri olsaydı, şüphesiz bugün, gerek şiirde gerekse şiirinin konu açılımında mükemmel bir yerde olacaktı.

            Her şair, ilk şiir denemelerinde birilerinden etkilenmiştir. Bu etkileşimin izini sürdüğümüzde Özçam’ın ilk yazdıkları bizi Orhan Veli’ye götürdü. Hasan Özçam’ın “Anlatamıyorum” ve “Sınıfı Dinliyorum” şiirleri, Orhan Veli’nin “Anlatamıyorum” ve “İstanbul’u Dinliyorum” şiirlerinin ikizi gibidir. Şu mısralar, şairimizin “Sınıfı Dinliyorum” şiirinden:

                        Sınıfı dinliyorum gözlerim kapalı

                        Önce hafiften bir gürültü geliyor

                        Arka sıralardan.

            Tabi bu kaba taklit dönemi uzun sürmemiş, bir süre sonra Hasan Özçam, kendi kelimeleriyle kendi şiirini kurmaya başlamıştır. Mesela, “Hüzün Gecesi” başlıklı şiirinde geçen şu mısraları bizim kadar sanırız siz de seveceksiniz:

                        Akşama doğru

                        Ağır bir hüzün çöker üstüme

                        Kaybolur aydınlıklar penceremden

                        Karanlığa teslim olurum.

 

                        Gün biter

                        Başım düşer omuzlarıma

                        Yeni bir gecedir başlayan

                        Dost hüzünlerin gecesi…

            Dikkatinizi çekmek istiyoruz:

            Bu şiirden başlamak üzere, Özçam şiirine sirayet etmiş bir hüzün mayası göze çarpar. Şair, çoğu yerde hüzünden kaçmak, yakınmak bir yana; hatta çoğu yerde hüzne kaçar, hüzne sığınır. Çünkü hüzün, onun için bu şiirde de görüldüğü gibi sığınılacak bir dost limandır.

            Şair A. Metin Şahin, “Hüzün, aşkın gerçek yanı” demişti bir şiirinde. Hasan Özçam’da da durum bundan farksızdır; aşk ve hüzün her daim paralel seyretmektedir. Ahmet Haşim, “Melâli anlamayan nesle aşina değiliz” diyeliden beri, aşka müptela olan şair milleti de hüzünle sıkı bir ünsiyet kurmuştur. İsterseniz gidip Özçam’ın “Tahammül” şiirine bir göz atalım. Burada şair, adeta melankolik bir âşığın romantik sayıklamalarını şiirine yansıtmaktadır;

                        Dün yine düşünceliydim; daldım hayallerime

                        ………………….

                        Bir güzel kız da olmalıydı; sevgim yüreğinde

                        Bir çift ümit, bir çift de hüzün gözlerinde.

                        Başka bir şey beklemem, aramam; bu bana yeter

                        Beni beklese, ağladığını bilsem; ederken sefer.

            Bu mısralarında öylesine bir duygu yoğunluğu vardır ki Özçam’ın, bu beş mısra başlıbaşına bir makale mevzuudur.

            Şiirde hikâyesi anlatılan âşık, sevgili uğrunda kendisinin yapacaklarını dile getireceği yerde; sevgiliden, kendisi için yapmasını istediklerini/beklediklerini sıralamaktadır. O sevgili ki;

                        -Yüreğinde âşığın sevgisini taşıyacak

                        -Kalbinde bir çift ümit barındıracak

                        -Gözlerinde bir çift hüzün ışıyacak

                        -Âşık sefere çıkarsa onu bekleyecek

                        -Beklerken de bu arada boş durmayıp –zamanı değerlendirmek bâbında hani– onu düşünecek, anacak; ağlayacak, ağlayacak…

            Bütün bunlardan sonra, demez misiniz; “İlahi Hasan Özçam, koca bir senaryoyu şu üç-beş mısraya sığdırmayı nasıl başardın?”

            Şairin, meçhul sevgiliye, “benim için ağla” demesi, hatırımıza ne getirdi bakın:

            Rivayet edilir ki divan şairleri bir gün toplaşıp şunca şiir arasından en güzel mısrayı seçelim, demişler. Seçe seçe 1. seçtikleri mısra ne olsa beğenirsiniz; “Bugün şâdım ki yâr ağlar benim’çün.”

            Bir tespitimizi söylemeden geçmeyelim:

            Hasan Özçam şiirinin ağırlığı denebilir ki en çok bireysel anlamda yazdıklarından oluşur. Fakat Özçam şiirinde millî romantizm kapsamında veya toplumcu mahiyette sosyal içerikli şiirler de yok değildir; Deli Dumrul, Elazığ’a, İster Gönül, Osman Gazi’nin Vasiyeti şiirlerini birinci kategoriye, Kış Kurbanları, Zavallı İhtiyar, Bir Dünya ki, Öyle Bir Dünya ki şiirlerini de ikinci kategoriye dâhil edebilirsiniz.

            “Bir Dünya ki” şiirinde şair, dünyamızın ve insanlığın bir anlamda trajedisini özetler.

            “Öyle Bir Dünya ki” şiirinde ise özlediği, istediği bir dünyanın özelliklerini, güzelliklerini.

            Ahmet Haşim’ın O Belde’si, Peyami Safa’nın Simeranya’sı, Cengiz Aytmatov’un Tokay-töş’üdür o dünya.

            Sözün sonunu, Hasan Özçam’ın “Öyle Bir Dünya ki” şiirinin son mısralarıyla bağlayalım biz de;

                        Öyle bir dünya istiyorum ki

                        Orda herkes mutlu

                        İkiyüzlülük yok, yalan yok

                        Dert yok; sevgi dersen pek çok.

                        Öyle bir dünya istiyorum ki

                        Güzeli güzelden güzel,

                        İyisi iyiden iyi.

            Güzelden güzel, iyiden iyi bir dünya dileğiyle.

            ----------------------------------

            *Bu yazı, 5 Şubat 2011 tarihinde Manas Yayıncılıkta yaptığımız konuşma metnidir. 

              RMY

 

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
21Eyl

Bir Şüşnaz Akşamına Dair

14Eyl

Nejat Yılmaz ve Şiiri

07Eyl

Ahmet Tevfik Ozan ve Şiiri

31Ağs
17Ağs

Şiirli Bayramlar

  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.