OSMANLICA=OSMANLI TÜRKÇESİ -1


Okullarda veya resmi ağızlarda harf inkılâbıyla ilgili hep şunlar söylenirdi:

            Eski Türkçe, Arap harfleriyle yazıldığı için öğrenilmesi zordu. Bu nedenle okuma yazma oranı düşük ve haliyle de geri kalmıştık. Harf devrimiyle yeni Türk alfabesine (Latin harfleri ne zaman Türk alfabesi olmuşsa) geçerek herkes okur-yazar haline geldi dediler ama ilerlediğimizi söyleyemediler.
Akşam bin yıllık yazısıyla yatıp sabah Latin harfleriyle kalkan bir milletin yaşadığı travmayı umursamadan yukarıdaki koca yalanı allayıp pullayıp bize yutturmaya çalıştılar. İdeolojik davranan veya safdiller bu yalanı yuttu ama artık mızrak çuvala sığmıyor. Çünkü ne yazı zordu ve ne de okuma yazma oranı düşüklüğü bu yazıya bağlıydı. Osmanlının yaşadığı savaşlar, eğitimi durma noktasına getirmişti.
Koca Osmanlı Devletinde savaşlara rağmen okuma yazma oranının %15 olduğu dikkate alındığında, 1960’larda, Osmanlı Devletinin onda biri büyüklükte olan ülkemizde, harf inkılâbının üzerinden de otuz iki sene geçmesine ve ülkemizin de savaşa girmemesine rağmen okuma-yazma oranı ancak %30 küsurlara çıkarılabilmişti. Bugün bile (Nisan 2014 tarihi itibariyle) hala ülkemizde 2 milyon 643 bin kişi okuma yazma bilmiyor. Bunu nasıl izah edecek bu yalancı pehlivanlar?
Onları yalanlarıyla baş başa bırakalım. Biz bu işi neden ve niçin yaptığını açıklayan ve bu işin mimarı İsmet Paşa’ya kulak verelim.
            “Harf devriminin tek amacı ve hatta en önemli amacı, okuma yazmanın yaygınlaşmasını sağlama değildir. Okur-yazar oranının düşük oluşunun yegâne sebebi alfabenin öğrenilmesinin zor olması değildi. Uzun yıllar devlet, eğitim sorununa eğilmemiş, kütlesel eğitime önem vermemişti. Devrimin temel gayelerinden biri yeni nesillere geçmişin kapılarını kapamak, Arap-İslâm dünyası ile bağları koparmak ve dinin toplum üzerindeki etkisini zayıflatmaktı. Yeni nesiller, eski yazıyı öğrenemeyecekler, yeni yazı ile çıkan eserleri de biz denetleyecektik. Din eserleri eski yazıyla yazılmış olduğundan okunmayacak, dinin toplum üzerindeki etkisi azalacaktı.”
( İsmet İnönü Hatıralar, S. Selek, Cilt 2, Sahife 223)
            İsmet Paşa harf devriminin amacını böyle belirtirken, onların söyledikleri kraldan fazla kralcı geçinmek veya dışarıdan gazel okumak değil de nedir?
            19. Milli Eğitim Şurası’nda, gençliğimizin bin yıllık tarih ve kültürüyle bağ kurması için Osmanlıcanın okullara konulmasına dair aldığı tavsiye kararına bu milletin her ferdi, bunu müspet karşılayıp, bugüne kadar olmaması hataydı diyeceğine, bir tartışmadır başını almış gidiyor. Bu tartışmaları iki grupta toplamak mümkün:
            1-Osmanlıca toplumumuzun tarihidir, kültürüdür. Çok geç kaldık ama zarardan dönmek de kârdır deyip destekleyenler.
            2-Şiddetle karşı çıkanlar ki bunları da ikiye ayırabiliriz:
            A-İsmet Paşa gibi düşünenler. Zinhar bu engellenmeli yoksa her tarafı din kaplar. Bizi tarihin karanlıklarına götürür diyenler. Oysa bizim tarihimizde karanlık dönem yoktur. Kıble edindikleri Batı tarihinde var. Ona da körler.
            B-İsmet Paşa gibi düşünmüyor ama lisede bu öğretilemez. Çocuk lisede öğrendikleriyle el yazması eser ve fermanları okuyamaz deyip karşı çıkanlar.
            Bu son gruba şunları söyleyebiliriz. Lisede fizik, kimya dersleri de okutuluyor. Lisedeki öğrenciden atom santralini kurmasını, laboratuarda kimyager olmasını beklemiyorsunuz da neden Osmanlıca okuyandan bu ihtisas konularını istiyorsunuz? İngilizce okuyana İngiliz edebiyatından bir nesir veya şiir dayatmıyorsunuz da Osmanlıca olunca neden işi yokuşa sürüyorsunuz? Oysa dediklerinizin yapılabilmesi için üniversitelerde arşiv ve paleografi bölümleri var. Lisede Osmanlıca temelini alan, en azında matbaa harfleriyle yazılan metinleri okuyup yazabilenlere üniversitelerde yeni bilgilerin kavratılması kolay olur. Maalesef bugün o bölümlerde harflerin okunuş ve yazılışından başlanıyor. Böyle saçmalık da bize mahsus olsa gerek.
            Harf devrimiyle kabul edilen Latin harfleri Osmanlı Türkçesindeki harfleri karşılıyor mu, okumada ve yazmada yanlış ve eksikler var mı, geri kalışımızın sebebi Eski Türkçe harfleri miydi gibi teknik konuları gelecek yazımda ele alacağım.

                                                          

YAZIYI PAYLAŞ!

YAZARIN SON 5 YAZISI
17Eyl
21Tem

Hemen Anlaşılmalıydı

06Tem

Gidiş nereye?

30Haz

Sonuçların Değerlendirilmesi

23Haz
  • Ana Sayfa
  • Günışığı Gazetesi web sitesi, BETA aşamasındadır. Çok yakında tüm özellikleri ile sitemizi kullanabileceksiniz. Beta sürümde sadece haber ve köşe yazıları gibi içerik modülleri aktif edilmiştir.